To view text in Vietnamese, set your browser's setting to View>Encoding>Unicode (UTF-8)
 

Martial Arts School:
389 E. Santa Clara St.,
San Jose, CA 95113


Practice Time
:
6:30-8:30 PM
Mons and Weds

Contact Us:
VS Phạm Thế Hiển

Webmaster

 

 
Activities
Techniques
Philosophy
Gallery
History
Literature
VIỆT VÕ ĐẠO
TRONG TINH THẦN CƯƠNG NHU PHỐI TRIỂN
QUA BIỂU TƯỢNG CÂY TRE

(Trích Từ Tiểu Luận Võ Học của Võ Sư Nguyễn Văn Sen)

Nếu luận về cây tre thì thật vô cùng. Tre đã được triết hóa và nâng lên thành một ngành của nền triết học “triết học cây tre”. Ở đây, trong phạm vi của bài này, chúng ta chỉ tìm hiểuvà phân tích một số vấn đề nhỏ liên quan đến biểu tượng cây tre mà thôi. Gồm hai phần:

  1. Đặc tính và công dụng của tre trong đời sống dân tộc Việt.
  2. Tinh thần cương nhu phối triển của dân tộc Việt qua biểu tượng cây tre.

Trên thới giới, Việt Nam không phải là một quốc gia duy nhất có tre. Trừ châu Âu và một số ít vùng ở châu Úc, tre gần như có mặt ở khắp nơi.

Tre có tên khoa học là BAMBUSACEAE, lấy từ tên gốc Malaixia là BAMBU, xếp chung cho các loài tre-trúc.

Ở Việt Nam, tre mọc rất nhiều và đều khắp. Ngòai thôn xóm, làng xã … còn mọc tập trung thành rừng từ Bắc chí Nam. Tre gồm hơn 40 loại và 15 giống khác nhau, như: hoa, bương, lồ ô, gai, vầu, nứa, tàu, mạnh tông, tầm vông, trinh, giang, le, trúc, là ngà v.v…

Tre có đời sống khoảng 10 năm. Cao nhất khoảng 35m, thấp nhất chừng vài tấc. Thân tre to nhất đường kính đến 25cm, có từ 30-50 đốt và đốt dài nhất là 1m (cây lồ ô). Tre là lọai cây sống quần tụ, từng nhóm từng đầm và chết nguyên bụi.

So với các loài thực vật khác, tre là trong số rất ít loại cây có những đặc tính và công dụng đa năng đa hiệu, đã giúp ích cho con người rất nhiều trong sinh họat hàng ngày và ngay cả ở những lãnh vực chuyên môn như văn học, y học, và nhất là võ học nữa.

Trong đời sống dân gian, tre là một thành lũy vừa vững vàng, vừa thơ mộng, vừa ích lợi đối với một gia đình hay một thôn xóm Việt Nam ngày xưa. Xét về mặt kiến trúc, tre cung cấp gần như đầy đủ mọi nguyên liệu để xây dựng tòan bộ một căn nhà như: cột, kèo, đòn tay, khung cửa, vách, nẹp, rui nhà, lạt, mái nhà v.v… Nếu được chuẩn bị đúng mức và thực hiện đúng phương pháp khoa học, thì độ bền vững của cân nhà tre cũng không kém gì căn nhà gỗ hay gạch -- kể cả ở góc độ thẩm mỹ và thoáng mát -- và giá thành chắc chắn sẽ rẻ hơn rất nhiều.

Trong sinh họat hàng ngày, tre còn cung cấp cho con người mọi vật dụng thiết yếu trong đời sống: bừa cào, cán cuốc, cối cay, đũa, giường, chõng, bàn ghế, đòn gánh, máng xối, bè, mui thuyền, cần câu, giỏ cá, nơm, lờ, v.v….và hàng bao nhiêu loại vật dụng khác nữa để phục vụ cho tiện nghi đời sống.

Chu đáo hơn tre còn cho lá, thân khô làm chất đốt. Lá xanh để gói bánh. Hạt tre được sử dụng như một loại gạo (trúc mễ) và các loại măng lá những thực phẩm rất phổ thông và ngọn lành của ngườI dân Việt Nam dù nghèo hèn hay sang cả.

Trong y học, tre còn cung cấp những dược phẩm quý gía chữa trị được nhiều bệnh tật (như trúc nhự, trúc diệp, quyển tâm, trúc lịch, thiên trúc hoàng…). Đặc biệt thiên hoa trà là một thứ trà làm bằng hoa tre, có công dụng hồi xuân, làm chậm tiền trình lão hóa của các tế bào.

Trong văn học Việt Nam, tre cũng đã thể hiện tính chất độc đáo và sự đóng góp to lớn của mình. Là gạch nổi và chứng nhân của bao nhiêu triều đại, bao nhiêu thế hệ… trong lịch sử phát triển của cả một dân tộc. Ngày xưa đế nghi chép những sự việc xảy ra trong triều đại cũng như công lao của các bậc hiền tài các sử gia thường dùng các loại vật liệu được chế tạo từ cây tre, như bút lông, công thủy trúc bạch (các gióng trúc để ghi chép công lao các bậc hiền thần, lương tướng), và lịch sử còn được gọi là sử xanh, do tên thanh sử mà có.

Ngày nay, tre vẫn là một thứ “vàng xanh” để làm giấy viết cực tốt, cực bền. Hình ảnh tiếng sáo diều (cũng làm bằng tre) trong những buổi chiều em ả, hợp với hương đồng cỏ nội, hòa cùng mây trời sông nước … đã mang lại cho lòng người một chút êm đềm thanh thản, sau những lo toan trăn trở của cuộc sống. Thật bình dị, thơ mộng và tao nhã biết bao!

Ba đời bảy họ nhà tre
    Hễ cất lấy gánh, nó đè lên vai

Hoặc để nói lên lòng thương con vô bờ bến của tình mẫu tử thiêng liêng:

Ví dầu cầu ván đóng đinh,
Cầu tre lắt lẻo gập ghềnh khó đi.
Khó đi mẹ dắt con đi,
Con đi trường học, mẹ đi trường đời.

Và còn rất nhiều thí dụ khác nữa.

Theo quan niệm phương Đông, tre-trúc tượng trưng cho mẫu người quân tử. Cứng mà mềm mại, đổ mà không gãy, lòng rỗng không biểu trưng cho tinh thần và khí độ an nhiện tự tại, không mê đắm quyền vị, vật chất của mẫu ngườI quân tử Á Đông. Trúc hợp với Mai để làm một cặp biểu trưng thể hiện phẩm tính Âm-Dương, Cương-Nhu, nói lên tình cảm và hào khí dân tộc Việt. Một dân tộc có tiết tháo, phẩm hạnh vừa kiêu hùng, vừa quân tử. Ngoan cường nhưng hiếu hòa độ lượng.

Ngay từ thời dựng nước, tre đã cùng với sức sống mãnh liệt của dân tộc Việt để từ một loại cây bình dị chuyển thành một thứ vũ khí lợi hại đầy đủ tính cương nhu giúp Phù Đổng Thiên Vương đánh tan giặc Ân sau khi chém gãy cả thanh gươm sắt.

Dân tộc ta đã biết sử dụng tre làm công cụ giữ nước: dây cung, dây nỏ, bàn chông, tầm vông vạt nhọn, v.v… và những tiếng nổ kinh hồn của hàng lọat pháo tre đã làm bạt via quân thù trên chiến trường, hay góp vui trong ngày hội liên hoan thắng trận.

Hơn nữa, không như hầu hết các loại cây chỉ đứng riêng lẻ một mình, tre luôn mọc thành bụi, và có gốc liền gốc, rễ đan rễ thể hiện tính quần tụ, đoàn kết là một sức mạnh khó thể hủy diệt hay phá vỡ được. Câu chuyện một người bẻ dễ dàng từng chiếc đũa tre, song không thể bẻ cả bó được là một thí dụ cụ thể cho tính quần tụ, đoàn kết.

Thân tre thẳng và cao mà không bị gãy đổ là do thớ tre dẻo và thân tre mềm dễ lượn theo chiều gió. Với đặc tính phối hợp cương nhu để đón gió, thuận theo gió vừa đủ và rồi lại ngạo nghễ vươn lên giữ lại hình dáng cũ, chỉ có loài tre mới có đặc tính độc đáo đó. Dưới những trận cuồng phong, tre chỉ chịu trốc gốc cả bụi, chứ không bao giờ chịu gãy ngang thân.

Đặc tính nổi bật nhất trong cây tre tương ứng với kỹ thuật võ học là càng bị uốn cong và kéo sát bao nhiêu thì sức bật lại càng mãnh liệt dữ dội bấy nhiệu. Điều này càng thể hiện rõ tinh thần cương nhu phối triển trong nghệ thuật giữ nước của dân tộc Việt. Gặp đối thủ cường bạo, hung hiểm, tạm thời ông cha ta thường lánh đi (nhu) để tránh nhuệ khí ban đầu. Sau đó, chờ cho địch lơi lỏng, chễnh mãng việc quân cơ, ta mới tập trung lực lượng đánh những trận quyết định (cương) hầu giành thắng lợi sau cùng. Hơn nữa, trước những trận quyết định để bảo đảm thắng lợi, chúng ta cần phải lùi lại để tạo “Đà” thật vững chắc. Lịch sử Việt Nam đã chứng minh cụ thể điều đó. Với biểu tượng CÂY TRE, dân tộc ta đã nâng việc giữ gìn và bảo vệ đất nước lên thành hàng nghệ thuật với biết bao kinh nghiệm sống động và vô cùng phong phú.

Tóm lại, cây tre biểu tượng cho một nhân cách, một hoài bão cao thượng; quần thể tre biểu tượng cho một xã hội thuận hòa kỷ cương. “Tre già măng mọc” chứ không phải tranh sống, cướp phần ánh sáng mặt trờI một cách tối ưu.

Cây tre trước đây đã là biểu tượng cho người quân tử của một số nước Á Đông trong đó có Việt Nam. Bắt nguồn từ các quan điểm trên, nhưng phong phú hơn, VOVINAM – VIỆT VÕ ĐẠO quan sát cây tre ở nhiều góc độ để xây dựng một con người vừa cao quý như một bức tượng thần để chiêm ngưỡng; là mục đích để noi theo, đồng thời cũng là một con người bình thường gần gũi, hòa nhập với cộng đồng để mưu tìm hạnh phúc bình dị, chấp nhận mọi hoàn cảnh, mọi mẫu người. Coi đó như một tất nhiên và hóa giải các tất nhiên đầy mâu thuẫn bằng nguyên lý cương nhu phối triển. Cho nên, TRE là biểu tượng cho yếu lý võ thuật.

  • Quần thể tre là biểu tượng cho nhân sinh quan.
  • Cây tre là biểu tượng cho hàng võ sư hiển đạo của môn phái VOVINAM – VIỆT VÕ ĐẠO.

Với các phẩm tính độc đáo và đa năng, đa dụng, CÂY TRE là một biểu tượng sinh động bao gồm đầy đủ tính âm dương, cương nhu, và rất hữu ích cho con người. Hào hùng, bình dị, thân thương… Đó là những nét độc đáo của dân tộc Việt mà CẨY TRE xứng đáng là một biểu tượng điển trưng của tinh thần cương nhu phối triển.


Our Sponsors

GRAPHICS & WEB DESIGN

TRAN's
CHIROPRACTIC
&ACUPUNCTURE


BUY or SELL
HOME?

 

 

Designed by Gravitas Consulting